هدايتش را به گوش هر كه بخواهد مىرساند و وى را توفيق مىدهد تا آيات را بفهمد و از موعظه‌هاى قرآن پند گيرد آن گاه در ادامهء آن فرموده است : « وَ ما أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ » در اين آيه ، كافرانى كه بر كفرشان اصرار دارند به اموات تشبيه كرد و از يأس از هدايت آنان پرده برداشت . اين معنا از صحابه و تابعين مانند ابن عباس و قتاده « 1 » نقل شده و قول مفسران قديم و جديد مانند طبرى « 2 » ، قرطبى « 3 » ، ابن‌كثير « 4 » ، بيضاوى « 5 » و آلوسى « 6 » و ديگران نيز گفته‌اند . به طور نمونه ابن كثير دربارهء معناى آيه مىنويسد : « خداوند به پيامبرش مىفرمايد : همان گونه كه كفار پس از مرگ و روانه شدن در قبر از هدايت و دعوت به حق ، سودى نخواهند بُرد ، همين طور مشركانى كه شقاوت آنان حتمى است ، تو راهى براى نجات آن‌ها ندارى و نمىتوانى آنان را هدايت كنى . » « 7 » حاصل آن كه اين آيه نمىخواهد بفرمايد مردگان چيزى نمىشنوند بلكه تمثيل مشركان به مردگان است كه سودى از

--> ( 1 ) - ر . ك : ابن جرير ، محمد ، جامع البيان : ج 12 ، ص 129 . ( 2 ) - همان . ( 3 ) - قرطبى ، احمد ، جامع لأحكام : ج 14 ، ص 340 . ( 4 ) - ابن كثير ، اسماعيل ، تفسير القرآن العظيم ، ج 3 ، ص 552 . ( 5 ) - بيضاوى ، عبد الله ، انوار التنزيل : ج 2 ، ص 271 . ( 6 ) - آلوسى ، محمود ، روح المعانى : ج 12 ، ص 276 . ( 7 ) - ابن كثير ، اسماعيل ، تفسير القرآن العظيم : ج 3 ، ص 552 .